مرکز آموزش مدیریت دولتی مرکز آموزش مدیریت دولتی

با نام خدا

مرکز آموزش مدیریت دولتی به منظور تربیت مدیران و فنون نظام اداری در اجرای تبصره 3 ماده 44 قانون استخدام کشوری در تاریخ 18 تیرماه سال 1348 با برپایی کنفرانس معاونان اداری و طرح و برنامه وزارتخانه‌ها، کار خود را آغاز کرد و از آن تاریخ، نقش حساس و رسالت خطیرِ آموزش مدیران و کارکنان دولت را بر عهده گرفت‌.

آموزش و بهسازی نیروی انسانی، امروزه یکی از نیازهای اولیه مؤسسات و دستگاه‌های دولتی محسوب می‌شود که با استفاده از این عامل پیشبرنده، می‌توان موجبات ارتقای سطح علمی‌، افزایش مهارت‌های فنی و تقویت بینش کارکنان را فراهم نمود. در این میانه آشکار است که بهبود امر مدیریت کشور می‌تواند نقشی کلیدی داشته باشد.

مدیران اجرایی، ارشد و عالی کشور به خوبی آگاهی دارند که کارگردانی دستگاه‌های دولتی نه تنها امری پیچیده و دشوار است؛ بلکه در قبال محدودیت‌ها و تهدیدات و افزایش اثربخشی، کارآیی و بهره‌وری بسی دشوارتر است.

در یک نگاه کلی، روند عملکرد مرکز را می‌توان در چهار مرحله بیان کرد:

مرحله اول : قبل از انقلاب اسلامی ایران (از سال 1348 تا 1357)

 پس از تأسیس، بیشتر فعالیت‌های مرکز آموزش مدیریت دولتی بر آموزش‌های توجیهی بدو خدمت کارکنان (لیسانس و فوق‌لیسانس) دستگاه‌های دولتی و تربیت مدیران و سرپرستان به ویژه دوره‌های مدیریت عالی تمرکز یافت؛ هم‌چنین دوره‌های مدیریت به زبان انگلیسی برای مدیران کشورهای منطقه به مدت سه الی چهار هفته در یکی از هتل‌ها و باشگاه بانک مرکزی برگزار می‌گردید. انعکاس این گونه آموزش‌ها، پشتوانه علمی نشر مجله «مدیریت امروز» می‌شد.

در تاریخ 2/8/1351 شورای گسترش آموزش عالی کشور مجوز اولین دوره آموزش بلندمدت در مقطع فوق‌لیسانس در رشته مدیریت دولتی را طی مصوبه شماره 9/91/23 مورخ 24/8/1351 برای مرکز آموزش مدیریت دولتی صادر کرد. سپس مرکز آموزش مدیریت دولتی برنامه‌های خود را در جهت ارتقای دانش مدیریت حرفه‌ای با عنوان دوره‌های بلندمدت فوق‌لیسانس در رشته‌های: مدیریت مالی، مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی، مدیریت آموزش و مدیریت دولتی ارائه نمود و فارغ‌التحصیلان مختلفی را در رشته‌های مذکور به نظام اداری کشور عرضه کرد. تا اینکه پس از انقلاب اسلامی کلیه پرونده‌های اعضای هیأت علمی و دانشجویان به دانشگاه علامه طباطبایی منتقل گردید و دوره‌های بلند مدت از فعالیت‌های آموزشی مرکز حذف گردید.

وضع انتشارات مرکز بسامان بود؛ به گونه‌ای که چندین عنوان کتاب مدیریتی و نیز 37 شماره از مجله «مدیریت امروز» به چاپ رسید. در این دوره، سمینارهای مدیریت در زمینه‌های: قانون استخدام کشوری، تشکیلات، طبقه‌بندی مشاغل، سیستم‌ها و روش‌های انجام کار و تئوری‌های مدیریت به مدت یک هفته در سطح استانداری‌ها برگزار می‌گردید. نکته دیگری که در این دوره اتفاق افتاد: اعزام چند تن از استادان برای تحصیلات تکمیلی (دکتری) به خارج از کشور و نیز اعزام 40 نفر از مدیران و کارشناسان آموزش به امریکا برای گذراندن دوره مربیان آموزشی بود.

 مرحله دوم : دوره بعد از انقلاب اسلامی ایران تا قبل از ادغام (از سال ‌1358 تا 1381)

در ابتدای این دوره، فعالیت‌های آموزشی کوتاه مدت نیز متوقف شده بود و اعضای هیأت علمی مرکز هر کدام تلاش می‌کردند به کرسی ریاست مرکز قرار بگیرند؛ به بیان دیگر، یک دوران بحرانی را پشت سر گذاشت تا اینکه فعالیت‌های آموزشی کوتاه مدت برگزار ‌گردید، ولی به نحوی مطلوب از سوی دستگاه‌های اداری استقبال نمی‌شد و کم‌کم طراحی برنامه‌های آموزشی جدید با روح و تفکر اسلامی در برنامه‌های آموزش توجیهی بدو انتصاب‌، دوره‌های کارشناسی‌، دوره‌های مدیریت پایه‌، میانی و عالی شروع شد.

    دوره طلایی مرکز از سال 1367 تا سال 1381 به مدت 15 سال مقارن با ریاست دکتر اکرام جعفری بود. در ابتدای تصدی ایشان، منابع انسانی، مالی و فیزیکی مرکز بسیار محدود و اندک بود؛ اما براساس یک برنامه‌ریزی کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت، جایگاه مرکز را چنان ارتقا بخشید که از حداقل امکانات به حداکثر منابع و امکانات رسانید.

1- برگزاری دوره‌های بهبود مدیریت (‌پایه، میانی و عالی) و تهیه طرح نظام جدید آموزش مدیران کشور که با حضور دکتر حبیبی معاون رئیس جمهور و تهیه بروشورهای مربوط انجام شد؛

2- برگزاری سمینارهای مدیریت در سطح استانها با حضور دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی کشور، استاندار و نماینده ولی فقیه و ریاست مرکز؛

3- توسعه انتشارات مرکز شامل :

   الف. «مجله مدیریت دولتی» که 54 نسخه از آن به چاپ رسید.

   ب. چاپ بیش از 200 عنوان کتابِ مدیریتی که در سطح کشور رتبه اول را داشت.

4- توسعه تکنولوژی آموزشی و تهیه فیلم‌های آموزشی، تکثیرِ کاست‌،CD  و DVD که پشتوانه علمی و کاربردی برنامه‌های آموزشی دوره‌های کوتاه مدت محسوب می‌شد.

5- تهیه بانک اطلاعات مدیران: ثبت اطلاعات تجربی‌، شغلی و علمی بیش از 50 هزار نفر از مدیران سراسر کشور

6- توسعه منابع انسانی به ویژه هیأت علمی مرکز و اعزام آنان برای تحصیلات تکمیلی به خارج از کشور؛

7- راه‌اندازی دوره‌های بلندمدت کاردانی‌، کارشناسی‌، کارشناسی ارشد و دکتری با ارزش استخدامی

8- توسعه منابع مالی که کلیه هزینه‌های آموزشی و پرسنلی مراکز استانی را تأمین می‌کرد.

9- راه‌اندازی مراکز آموزش مدیریت دولتی در کلیه استانها با جایگاه استقلال نسبت به برگزاری دوره‌های کوتاه مدت و بلندمدت با هماهنگی و ارتباط نزدیک با مرکز تهران

10- توسعه فضاهای فیزیکی متناسب با استانداردهای بین‌المللی و نوع و سطح دوره‌های آموزشی (مانند: ‌سالن‌های سخنرانی، سمینار، کنفرانس و کارگاه‌های آموزشی‌)

11- برگزاری دوره‌های آموزش مدیریت عالی به صورت منطقه‌ای در داخل و خارج از کشور (مانند ‌برگزاری دوره مدیریت عالی به زبان روسی‌ در قرقیزستان)

12- تغییر در ساختار مرکز در کنار چارت سازمانی به صورت رسمی‌، ساختاری، مشارکت و شورایی با به کارگیری و همیاری کلیه مدیران و کارشناسان که در سطح مرکز همکاری علمی، تخصصی و تجربی داشتند.

   به جرأت می‌توان گفت که این دوره، یکی از کارآمدترین و ثمربخش‌ترین دوره‌ها در جهت رشد و توسعه نظام اداری کشور بوده است که نمونه‌هایی از این دوره طلایی در سطوح بالای سازمانی دولت، نقشی مهم و پررنگ داشته و دارند.

مرحله سوم : دوره ادغام (از سال 1381 تا 1389)

 در تیرماه سال 1381 به دنبال ادغام دو «سازمان امور اداری و استخدامی کشور» و «سازمان برنامه و بودجه» با عنوان «سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور» به استناد مصوبه شماره 655/13 مورخ 3/4/1381 شورای عالی اداری ادغام «مرکز آموزش مدیریت دولتی» را با مؤسسه پژوهشی در برنامه‌ریزی را تحت عنوان «مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی» را به تصویب رساندند.

به محض اجرایی شدن ساختار جدید کلیه دوره‌های آموزش بلندمدت متوقف گردید و برای آموزش‌های کوتاه مدت نیز ساختار جدید آموزشی طراحی و به دستگاه‌ها از طرف سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ابلاغ گردید؛ البته پایه و اساس این نظام بر سه اصل: «نوآموزی، بازآموزی و آماده‌سازی» استوار شده بود که در آن، دوره‌های آموزش توجیهی، آموزش‌های شغلی، دوره‌های عمومی و دوره‌های بهبود مدیریت در نظر گرفته شده بود. دربارۀ دوره‌های بهبود مدیریت که گذراندن آن برای مدیران الزامی است، پس از تأیید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور قابل اجرا می‌باشد.

در این دوره بسیاری از منابع انسانی (‌هیأت علمی و کارشناسی‌) به دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی دیگر جذب شدند. برگزاری دوره‌های بهبود مدیریت محدود گردید. گفتنی است که توسعه انتشارات مرکز، مجله «مدیریت دولتی»، مرکز تکنولوژی آموزشی و بانک اطلاعات مدیران، همگی متوقف شدند.

در فروردین ماه 1389 ساختار مرکز تغییر کرد و به نام «مرکز آموزش مدیریت دولتی» با امضای دکتر لطف‌اله فروزنده، معاون توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور، به مرکز ابلاغ گردید. هم‌چنین در تاریخ 14/8/1390 طی نامه شماره 15587/22 اساسنامه جدید مرکز را در جلسه مورخ 23/7/1390 شورای گسترش آموزش عالی به تصویب رسید و برای اجرای توسط معاونت آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای اجراء به مرکز ابلاغ گردید که متأسفانه در اسفند ماه 1394 ساختار جدید مرکز توسط سرپرست معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور با عنوان «مرکز آموزش و پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری» ابلاغ گردید. در این دوره فعالیت‌های آموزشی مرکز محدود شد و قسمت زیادی از منابع انسانی (‌هیأت علمی‌، کادر کارشناسی و اداری‌) و فضاهای آموزشی مرکز به «مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌‌ریزی» منتقل گردید.

سؤالی که در اینجا پیش می‌آید:

چرا «مرکز آموزش مدیریت» که فلسفه وجودی، رسالت و مأموریت آن، آموزش کارکنان و مدیران کشور را (براساس نظام‌ آموزشی که از طرف سازمان اداری و استخدامی کشور به کلیه دستگاه‌های دولتی ابلاغ شده) بر عهده دارد، امکانات و منابع اجرائی را نداشته باشد؛ اما «مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی» (وابسته به سازمان برنامه و بودجه)، آموزش‌های بلندمدت کارشناسی‌، کارشناسی‌ارشد و دکتری را با آموزش‌های کوتاه مدت را برای دستگاه‌های دولتی داشته باشد؟

و چرا باید مراکز استانی زیر نظر سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استانها باشد؟

مرحله چهارم : فعالیت های مرکز از سال 1395 تاکنون  

در سال 1395 «سازمان اداری و استخدامی کشور» و «سازمان برنامه و بودجه» بازگشتی به عنوان‌های اصلی و گذشته خود داشتند و «مرکز آموزش مدیریت دولتی» براساس اساسنامه مصوب شورای گسترش آموزش عالی ابلاغیه وزارت علوم و تحقیقات و فناوری با شرایط و امکانات محدود با ریاست خانم دکتر زهرا احمدی‌پور آغاز به کار کرده که در این مدت کوتاه با شکل‌گیری هیأت امناء، شورای مرکز کمیته راهبری، شورای پژوهشی، شورای آموزشی و شورا و کمیته‌های فرعی دیگر در تجدید حیات آموزشی و پژوهشی مرکز جلوه دیگری داده است‌.

با توجه به اهداف کلی مرکز که عبارت است از :

1- آموزش نیروی انسانی دستگاه‌های اجرایی به منظور بهینه‌سازی عملکرد بخش دولتی

2- ارتقای مستمر سطح علمی و مهارت‌های کارکنان بخش دولتی

3- زمینه‌سازی مناسب برای تعالی مستمر بخش دولتی

و سند راهبردی مرکز با چشم‌انداز زیر:

ایفای نقش محوری در ارتقای مدیریت امور عمومی از طریق آموزش تربیت و توسعه شایستگی‌های مدیران و کارکنان بخش دولتی در سطح ملی و منطقه‌ای در افق 1404

مأموریت‌های مرکز:

1- خط‌مشی‌گذاری اجرای برنامه آموزشی و توسعه‌ای مدیران و کارکنان در نظام اداری منطبق بر اسناد فرادستی و سیاست‌گذاری‌های سازمان اداری و استخدامی کشور؛

2- آموزش و تربیت مدیران، کارشناسان و کارکنان دولت با تأکید برآموزش های راهبردی، مهارتی و کاربردی؛

3- مدیریت شبکه‌های علمی در جهت تولید و انتقال دانش در حوزه نظام اداری و اداره امور عمومی.

در اجرای مأموریت‌های فوق‌، این مرکز تصمیم گرفت تا برنامه‌های راهبردی آموزشی و پژوهشی نهادی و توسعه‌ای زیر را مشخص و به  اجراء گذارد:

  • تمرکز بر آموزش‌های کوتاه مدت و میان مدت حرفه‌ای و مهارتی؛
  • کاربرد استانداردها، رویکردها و فناوری‌های نوین در فرآیند عملیاتی‌سازی برنامه‌های آموزشی با تکیه بر توسعه آموزش‌های مجازی و غیرحضوری؛
  • بهبود مستمر کیفیت برنامه‌های آموزشی مرکز از طریق افزایش اثربخشی برنامه‌ها؛
  • تربیت مدیران راهبردی آینده؛
  • کانون‌های ارزیابی و توسعه شایستگی‌های مدیران حرفه‌ای؛
  • پشتیبانی پژوهشی از مأموریت‌های آموزشی مرکز؛
  • توسعه همکاری‌های آموزشی و پژوهشی بین‌المللی مرکز با اولویت کشورهای همسایه؛
  • پژوهش‌محور کردن سیاست‌ها و تصمیمات آموزشی؛
  • توسعه خدمات پژوهشی با رویکرد حل مسایل اداره امور عمومی؛
  • توسعه کیفی سرمایه انسانی و اولویت بخشی به جذب نیروی انسانی و منعطف کردن ساختار اداری مرکز؛
  • کاهش اتکا به بودجه عمومی دولت و حداکثرسازی هم‌افزایی واحدهای تخصصی مرکز؛
  • توسعه فناوری اطلاعات با رویکرد تسهیل وظایف و مأموریت‌های مرکز و ارتقای بهره‌وری.

با توجه به سند راهبردی، چشم‌انداز مرکز تا سال 1404، مأموریت‌ها، اهداف و وظایف مرکز در سال 1397 عملکرد مرکز به شرح زیرمی باشد:

 الف. آموزشی:      

1- برگزاری دوره‌های آموزش مدیران به صورت حضوری با شرکت 5875 نفر ؛

2- برگزاری دوره‌های آموزشی تربیت مدرسان با شرکت 141 نفر ؛

3- برگزاری نشست‌های تخصصی ارائه تجارب زیسته زنان مدیر با شرکت 1069 نفر طی 12 جلسه؛

4- برگزاری آزمون‌های غیرحضوری مهارت‌های هفت‌گانه‌، شغلی‌، فرهنگی و عمومی و مدیران با حضور 14195 نفر؛

5- تربیت ارزیاب حرفه‌ای 133 نفر.

ب. پژوهشی:

1- انجام مطالعات تطبیقی الگوهای نظام آموزش مدیران در کشورهای پیشرو؛

2- بازنگری عناوین بخش حین انتصاب سامانه آموزش مدیران؛

3- تهیه، تدوین مواد و محتوای آموزشی؛

4- تدوین طرح اجرایی عملکرد پنجاه سال مرکز و راه‌اندازی کمیته‌های هماهنگی؛

5- تولید 8  عنوان کتاب مدیریتی مورد نیاز کارکنان دولت؛

6- تولید فصلنامه «حقوق اداری» و تولید فصلنامه تحلیلی پژوهشی «مدیریت دولتی» و فصلنامه «آموزش مدیریت دولتی»؛

7- راه‌اندازی کتابخانه تخصصی مرکز؛

8- برگزاری بیش از 15 نشست و کارگاه‌های تخصصی با شرکت 1587 نفر‌؛

9- تدوین نظام‌نامه مستندسازی تجارب مدیران و سازمان‌های دولتی؛

10- برگزاری وبینارهای کشوری و ارتباط مستقیم با مراکز آموزشی استانها؛

11- راه‌اندازی سیستم‌های آموزش مجازی و دوره‌های غیرحضوری برای دفاتر؛

12- مکانیزه کردن کلیه فرآیندهای برگزاری همایش‌ها؛

13- اتصال حساب‌های مرکز به سیستم بانک مرکزی؛

14- الکترونیکی کردن کلیه اسناد مالی سال 97 و 98؛

15- تهیه و تدوین و تصویب برنامه راهبردی مرکز (‌1397-1404‌)؛

16- پیگیری و کسب مجوز استخدام 25 نفر در مرکز برای سال 98؛

17- پیگیری استقرار سیستم (‌سامانه‌) ارزیابی عملکرد در مرکز؛

18- پیگیری مصوبات جلسه‌های هیأت امناء، هیئت رئیسه، شوراها و کمیته‌های اجرایی؛

19- استقرار میز خدمت.